کدخبر: ۸۲۲۴۲
۰۳ بهمن ۱۳۹۵ ساعت ۲۰:۵۹
چاپ

فقری که کودکان و دانش آموزان استان را به زانو در می آورد/

معلق زدن خودروی پیکان درگچساران + تصاویر

یک مقام وزارت بهداشت و درمان ایران اعلام کرده است که پنج استان کهگیلویه و بویراحمد، سیستان و بلوچستان، هرمزگان، کرمان و خوزستان با "سوء تغذیه و ناامنی غذایی" مواجه هستند.

به گزارش خبرلنده به نقل از پایگاه تحلیل و اطلاع رسانی صبح زاگرس ، کارشناسان توجه به امنیت غذایی در ایران را همواره یکی از اهداف عمده برنامه­ های توسعه روستایی و کشاورزی می دانند که دولت ها نیز اقدامات نسبتاً وسیعی را برای بهبود آن انجام می­ دهند.

مفهوم امنیت غذایی بسیار گسترده است و به وسیله تعامل دامنه­ای از عوامل زیست­ شناختی، اقتصادی، اجتماعی، کشاورزی و فیزیکی تعیین می ­شود و هدفی است که در پس آن اهداف مهم دیگر اقتصادی نهفته است، که هر یک از اهمیت بسیاری برخوردار است. 

گرانی مواد غذایی یکی از عوامل تهدید کننده امنیت غذایی است گرچه امنیت غذایی فراتر از اینهاست اما هنوز جایگاه ایران دررنکینگ های جهانی در حالت ریسک متوسط است.

واردات کالاهای استراتژیک، آلودگی ها ، افت استاندارد و بالاخره گرانی و نقص نظام توزیع همگی از عوامل تهدید کننده امنیت غذایی هستند که بر جایگاه کشورمان تاثیر می گذارند
بنابر تعریف سازمان ملل در سال ۱۹۸۶، امنیت غذایی را دسترسی همه مردم به غذای کافی در تمام اوقات برای داشتن یک جسم سالم می‌دانند. طبق این تعریف موجود بودن غذا، دسترسی به غذا و پایداری در دریافت غذا سه عنصر اصلی است.

امنیت غذایی و ایمنی غذا از واژه هایی مهم و کاربردی است که امروزه در اسناد توسعه ای به آن پرداخته شده‌ است و از سوی مسوولان به کار گرفته می‌شود.

امنیت غذایی به دسترسی همه افراد یک جامعه، در تمام ادوارعمر به غذای کافی و سالم برای داشتن زندگی سالم و فعال گفته می‌شود و در آمد خانوار از عوامل مهم در تامین امنیت غذایی در یک نظام اجتماعی است.

عامل مهم دیگر در تامین امنیت غذایی جامعه، ذائقه و دانش تغذیه‌ای خانواده ها در نحوه تخصیص بودجه برای تهیه بهترین نوع غذای در دسترس و چگونگی تقسیم غذا در خانواده است.

امنیت غذایی زمانی تامین می‌شود که سرانه سبد غذایی خانواده به صورت صحیح انتخاب و تهیه شود، برای افراد خانواده کافی و به صورت صحیح طبخ شود تا عناصر و مواد غذایی سالم و صحیح به سلولها و اندام‌های بدن برسد.

برای تامین امنیت غذایی در یک کشور و نظام اجتماعی باید سازمان‌ها و نهادها با هم همکاری داشته باشند و با هماهنگی یک سازمان متولی امنیت غذایی، بر تولید یا واردات مواد و محصولات غذایی، آموزش و تبلیغ و آگاهی دادن به جامعه و سیاست گذاریهای کلان اقتصادی نقش ایفا کنند.

سازمان متولی امنیت غذایی باید نسبت به نوع مواد غذایی، میزان و قیمت آنها همیشه مطلع باشد و بررسی کند که همه مردم از نظر فیزیکی به این غذا دسترسی داشته باشند و درآمدشان به قدری باشد که بتوانند این غذا را بخرند و این سازمان در صورت بروز بحران باید زنگ خطر را به صدا در آورد و اندازه گیری این امنیت را بر عهده بگیرد.

سوء تغذیه و ناامنی غذایی در 5 استان کشور

یک مقام وزارت بهداشت و درمان ایران اعلام کرده است که پنج استان کهگیلویه و بویراحمد، سیستان و بلوچستان، هرمزگان، کرمان و خوزستان با "سوء تغذیه و ناامنی غذایی" مواجه هستند.
دکتر زهرا عبداللهی، مدیر کل دفتر بهبود تغذیه وزارت بهداشت و درمان گفته که مطالعات و بررسی ها نشان می دهد "کمبود ریزمغذی ها، آهن، انواع ویتامین به ویژه در کودکان دو تا پنج سال، دانش آموزان و زنان باردار این استان ها رو به افزایش است."

سوء تغذیه در اثر مصرف نامتوازن و نامناسب مواد غذایی بروز می کند و معمولا علائم و نشانه های آن به صورت کم وزنی، کوتاه قدی و لاغری ظاهر می شود.
بررسی های وزارت بهداشت ایران نشان می دهد که در سال ۱۳۷۴ شاخص کوتاه قدی در کودکان زیر پنج سال ایران حدود ۲۰ درصد بود که این شاخص در سال ۱۳۸۹ به ۶.۸ درصد کاهش پیدا کرد.
بنابر همین تحقیقات، در سال ۱۳۷۴ سوء تغذیه به لحاظ کم وزنی در کودکان زیر پنج سال ۱۶.۶ درصد بود که این رقم در سال ۱۳۸۹ به ۴ درصد کاهش پیدا کرد.
بااین حال گزارشها نشان می دهد که شاخص کم وزنی در برخی استانها همچنان بالاست، چنانکه در هرمزگان شاخص کم وزنی ۱۲ درصد و در سیستان و بلوچستان ۱۲.۹ درصد است.
این آمارها نشان می دهد که وضعیت سوء تغذیه تا حدودی بهبود پیدا کرده است، اما به گفته خانم عبداللهی این استانها "با توجه به شاخص های مورد نظر جزو استان های بسیار نا امن غذایی قرار دارند."
کم خونی و کمبود ویتامین در کودکان
در ۱۰ سال گذشته بیش از ۴۰ درصد کودکان و دانش آموزان کشور با مشکل کم خونی و کمبود انواع ویتامین‌ها مواجه بودند و اکنون این معضل تا حدودی کاهش یافته ولی در برخی شاخص‌ها هنوز با بحران مواجه هستیم.
به گفته خانم عبداللهی، "میانگین کوتاهی قد در برخی این استان ها بیش از دو برابر شاخص کشوری است."
شاخص کشوری کوتاه قدی شش درصد است، اما به عنوان نمونه کوتاه قدی در استان سیستان و بلوچستان حدود ۲۱ درصدی یعنی بیش از سه برابر متوسط کشوری، در کهگیلویه و بویراحمد دو برایر یعنی حدود ۱۲ درصد و در هرمزگان ۱۱ درصد است.
خانم عبداللهی گفته است: "در ۱۰ سال گذشته بیش از ۴۰ درصد کودکان و دانش آموزان کشور با مشکل کم خونی و کمبود انواع ویتامین ها مواجه بودند و اکنون این معضل تا حدودی کاهش یافته ولی در برخی شاخص ها هنوز با بحران مواجه هستیم."
این مقام وزارت بهداشت تاکید کرده است که "اکنون بیش از ۷۰ و گاهی تا ۱۰۰ درصد دانش آموزان کشور با مشکل و کمبود ویتامینD مواجه هستند."
برای همین وزارت بهداشت و درمان برای کاهش معضل امنیت غذایی برنامه ای در دست دارد تا با شروع سال تحصیلی، مکمل های حاوی ویتامین "دی" را بین دانش آموزان توزیع کند.
به گفته خانم عبداللهی، اولویت با استانهای محروم و ناامن غذایی است و توزیع شیر در مدارس و اضافه کردن برخی مکمل های غذایی نظیر ویتامین دی به آرد و نان از دیگر برنامه های وزارت بهداشت برای "پیشگیری و سوء تغذیه" است.
دولت ایران هم توزیع سبد کالا را با هدف مبارزه با "سوء تغذیه" شروع کرد و علی ربیعی وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی گفت که این طرح با هدف حمایت غذایی و مبارزه با فقر و جلوگیری از سوء تغذیه انجام می شود و برای اجرای آن دو هزار و ۴۰۰ میلیارد تومان بودجه در نظر گرفته شده است.در این طرح که هر سال چهار بار اجرا خواهد شد، کالاهایی بین افراد نیازمند توزیع می شود که دچار کمبودپروتئین و ویتامین هستند.

با این توضیحات اما استان کهگیلویه و بویراحمد که جزو استان هایی است که سوء تغذیه و ناامنی غذایی در آن به ویژه در روستاها به شدت وجود دارد و تاکنون نتوانسته است برای رفع این معضل و فرار از ناامنی غذایی و سوء تغذیه چاره اندیشی کند.
 
فقر و محرومیت در کهگیلویه و بویراحمد عامل سوء تغذیه 
 
مدیرکل کمیته امداد استان کهگیلویه و بویراحمد در بازدید از مناطق محروم زیلایی شهرستان بویراحمد گفت: به دلیل فقر حاکم بر مناطق محروم این استان موارد متعددی از سوء تغذیه در این مناطق مشاهده می شودکه نیازمند توجه بیشتر است.
فرید محبی به همکاری خیرین و موسسات خیریه اشاره و تأکید کرد: امیدوارم با مشارکت و کمک مسئولان و مردم خیر و نیکوکار، فقر در جامعه و بخصوص در مناطق محروم تر ریشه کن شود.
وی اظهار کرد: این نهاد از ابتدای امسال تاکنون برای کمک به رفع سوءتغذیه کودکان زیر شش سال یک میلیارد و 449 میلیون تومان هزینه کرده است و سبد غذایی بین دو هزار و 500 کودک زیر پنج سال کهگیلویه و بویراحمد که از این تعداد 10درصد زیر پوشش امداد و بقیه اقشار نیازمند هستن توزیع می‌شود.

مدیرکل کمیته امداد استان کهگیلویه و بویراحمد بیان کرد: ارائه خدمات بهداشتی و کمک به حفظ سلامت مددجویان و به‌خصوص کودکان یکی از برنامه‌های اصلی کمیته امداد است.

محبی افزود: شاخص‌های رشد در کودکان تحت حمایت این طرح به ‌طور مستمر سنجیده می‌شود و کودکان دچار سوءتغذیه از طریق مراکز بهداشتی شناسایی و برای دریافت سبد غذایی به این نهاد معرفی می‌شوند.

وی سرانه هر کودک را 74800 تومان عنوان کرد و گفت: سبدهای غذایی این کودکان شامل برنج، ماکارونی، عدس، پنیر، سویا، روغن و شکر است که بین خانواده‌های این کودکان توزیع می‌شود و کودکان پس از بهبودی از چرخه این طرح خارج و کودکان دارای سوء تغذیه جایگزین می‌شوند.

نبود آمار جامع و کامل از وضعیت سوء تغذیه در کهگیلویه و بویراحمد

کارشناس مسئول تغذیه معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی یاسوج نیز با اشاره به اینکه تغذیه دو نقش اساسی در بالندگی کشور دارد گفت:جلوگیری از ایجاد بیماری ها و کاهش بارهزینه های ناشی از درمان و همچنین توانمند سازی جامعه از نظرذهنی و جسمی از فواید اصلی تغذیه سالم است.
فرشته بوستانی اظهار کرد: با توجه به گستردگی مبحث تغذیه سالم و در نظر گرفتن این نکته که تغذیه سالم شامل جنبه های مختلف تولید، تهیه، بهداشت مواد غذایی، پخت وپز، تنوع، تعادل و سایر بخش ها است، تاکنون تحقیق و آماری جامع در این زمینه منتشر نشده و اطلاعات موجود پاسخگوی جنبه های خاصی از تغذیه در گروههای خاص سنی و جنسی  می باشد که نمی تواند قابل تعمیم به جامعه باشد.

وی بیان کرد: بر اساس شواهد علمی سوء تغذیه می تواند بطور مستقیم سلامت جسمی، روحی و روانی فرد را تحت تاثیر قرار دهد، و در موارد شدید می تواند به مرگ و میر بیانجامد. بطور غیر مستقیم نیز باعث زیان های اقتصادی اجتماعی، افزایش هزینه های پزشکی فرد، خانواده و جامعه و نامطلوب شدن شاخص های مربوطه شود.

بوستانی ابراز داشت: سوء تغذیه به خصوص در کودکان مشکلات جبران ناپذیری ایجاد می کند و کودک دچارسوء تغذیه توانایی های خود راازدست می دهد و سلول های مغزی نمی توانند خوب رشد کنند و این کودک درآینده دیگر نمی تواند برای جامعه مولد باشد، نمی تواند خلاق باشد و در نتیجه نمی تواند در سازندگی کشور نقش داشته باشد.بنابراین نقش تغذیه درپیشرفت کشور باید موردتوجه سیاستمداران باشد.

اشتغال زایی به منظور افزایش درآمد و بالا بردن توان اقتصادی مردم ، کاهش تورم و افزایش قدرت خرید و همچنین بالا بردن دانش تغذیه ای جامعه ،دسترسی فیزیکی به غذای سالم می تواند در بهبود وضعیت و کاهش سوء تغذیه موثر باشد.
 
وضعیت کودکان کهگیلویه و بویراحمدی از نظر مقایسه ای با شاخص های کشوری 
 
بوستانی عنوان کرد: براساس مطالعات انجام شده کم وزنی (وزن برای سن) کودکان زیر 5 سال استان کهگیلویه و بویراحمد 6.11 درصد است که در مقایسه با میزان کشوری (3 درصد) وضعیت مناسبی ندارد.
این کارشناس تغذیه ابراز داشت:  کوتاه قدی (قد برای سن) کودکان زیر 5 سال در کهگیلویه و بویراحمد 12.2 درصد است که در مقایسه با میانگین کشوری (6.8) مقداری بیشتری است.
وی ادامه داد: در شاخص لاغری کودکان زیر 5 سال (قد برای وزن) در استان کهگیلویه و بویراحمد 3 درصد است که مشابه میانگین کشوری (3 درصد)است.
 بوستانی افزود: درخصوص وضعیت کمبود ویتامین D  استان کهگیلویه وبویراحمد همانند دیگر استان ها و میانگین کشوری در تمامی گروه های سنی دچار کمبود بوده که ضروری است که با مشورت کارشناسان تغذیه و یا پزشک جهت رفع مشکل مکمل ویتامین D مصرف شود و افراد در طول روز در برابر نور خورشید قرار گیرند تا این ویتامین در بدن ساخته شود.
 
راهکارهای مبارزه با سوء تغذیه

بوستانی اظهار کرد: راهکارهای مختلفی وجود دارد که نهادها و سازمانهای مختلف دخیل در امر غذا و تغذیه جامعه بایستی در تعامل با یکدیگر در راستای اجرای برنامه های ملی برای بهبود وضعیت تغذیه داشته باشند، که از جمله این راهکارها می توان به دسترسی  فیزیکی و اقتصادی آحاد جامعه به سبد غذایی مطلوب، اصلاح عادات غلط غذایی، حذف تبلیغات مضر از رسانه ها،  افزایش آگاهی خانوارها در زمینه تغذیه سالم، اصلاح الگوی مصرف خانوارها و گنجاندن مطالب مربوط به تغذیه سالم در منابع درسی دانش آموزان و دانشجویان اشاره کرد.

وی گفت: متاسفانه استفاده از غذاهای رایج در بازار از جمله فست فودها و تنقلات تجاری کم ارزش یا بی ارزش و گاها مضر مثل انواع فرآورده های غلات حجیم شده به طور بی رویه،مصرف چیپس،پفک،نوشیدنی های صنعتی به خصوص قبل از وعده های غذایی و از طرفی آگاهی کم آنان در زمینه تغذیه سالم از جمله مشکلاتی است که درالگوی غذایی دانش آموزان و کودکان وجود دارد. 

تغییر سبک زندگی، تبلیغات مواد غذایی مختلف، اشتغال همزمان والدین، کم تحرکی، صنعتی شدن همه می تواند در نامطلوب شدن الگوهای غذایی گروه های مختلف جامعه و استان کهگیلویه وبویراحمد موثر باشد.

راهکارها برای از بین بردن فقر غذایی زنجیره ای از اقدامات است که بایستی توسط نهادهای مختلف حکومتی و اجتماعی با هدف مشخص و هماهنگی کامل صورت گیرد تا منجر به از بین بردن فقر غذایی و بهبود تغذیه جامعه شود.

وی ادامه داد: از جمله این راهکارها می توان به عزم ملی برای بهبود وضعیت تغذیه جامعه، تدوین سند ملی امنیت غذا و تغذیه کشورپایبندی تمامی سازمانها و نهادها به شرح وظایف مربوطه در سند، ایجاد شرایط دسترسی فیزیکی همه خانوارها به مواد غذایی سالم مورد نیاز، ایجاد شرایط اقتصادی با ایجاد زمینه های اشتغال و درآمد خانوار با توجه به ظرفیت های محلی برای بالا بردن توان خرید مردم، آموزش تغذیه سالم از دوران کودکی وایجاد عادات غذایی درست، آموزش تغذیه سالم به خانوارها،حذف تبلیغات مواد غذایی مضر،الگو سازی خانوارها در زمینه تغذیه سالم، شناسایی خانوار های نیازمند و کم درآمد، هدفمند سازی حمایت های غذایی با راهکارهای مدون و اجرایی جهت خانوارهای کم درآمد اشاره کرد.

کارشناس مسئول تغذیه معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی یاسوج عنوان کرد: برای جلوگیری از سوء تغذیه افراد در خانواده علاوه بر توان اقتصادی خانوار برای تامین مواد غذایی در سبد خانوار لازم است خانوارها اطلاعات علمی در زمینه ارزش غذا، بهداشت مواد غذایی، الگوهای پخت پز و آماده کردن غذا، اصول نگهداری مواد غذایی، توجه به گروه های آسیب پذیر مخصوصا در خانوارهای کم درآمد و اصلاح عادات غذایی داشته باشند. همچنین لازم است والدین خود الگوی مناسبی در این زمینه باشند.

وی با اشره به اینکه وضعیت اقتصادی لازمه امنیت غذایی در جامعه است اما شرط کافی نیست گفت:چون نحوه تهیه غذا، بهداشت مواد غذایی، نحوه پخت و پز، دسترسی گروه های آسیب پذیر جامعه مانند کودکان, مادران باردار، نوجوانان در سن رشد و بیماران و سایر افراد همگی زنجیر وار در امنیت غذایی موثرند. باید به این نکته توجه کرد که درشرایط اقتصادی مطلوب هم ممکن است سوءتغذیه به صورت اضافه وزن وچاقی ایجادشود که در نتیجه مصرف بی رویه و بیشتراز نیاز بدن مواد غذایی می باشد.

انتهای پیام/200