چشم اندازهای طبیعی گچساران از دریچه دوربین

به گزارش خبرلنده به نقل از رادکانا، قرآن که ” کتاب هدایت ” است حاوی درس ها و نکات بزرگی جهت سعادت دنیوی بشر است.

قرآن در زمینه های مختلف فرهنگی، اقتصادی، اجتماعی و سیاسی خطوط کلی را بیان فرموده است که چراغ راه انسان در این عرصه ها می باشد؛ اگر که ما انسانها به دستورات الهی قرآن عمل نماییم.

قرآن کریم در زمینه مسائل سیاسی نیز خطوط کلی را بیان کرده است. یکی از مسائل اساسی حکومت، چگونگی روابط با کشورهای دیگر می باشد.

از آیات قرآن بر می آید که اصل در روابط خارجی حکومت اسلامی، ” صلح و برقراری روابط مسالمت آمیز ” است.

قرآن کریم در آیات 55 تا 62 سوره انفال، احکام و دستوراتی درباره جنگ و صلح و معاهدات جنگی و نقض آن بیان می کند.

قرآن به پیامبر اکرم (ص) چنین دستور می دهد: ” وَإِن جَنَحُواْ لِلسَّلْمِ فَاجْنَحْ لهََا وَ تَوَکلَ‏ْ عَلىَ اللَّهِ إِنَّهُ هُوَالسَّمِیعُ الْعَلِیم ” ( انفال – 61 ) ؛ اگر آنها( اهل کتاب و مشرکان ) تمایل واقعی به صلح و سازش داشتند ، ( ای پیامبر ) تو نیز با توکل به خدا پیشنهاد آنان را بپذیر .

ماده ” جنح ” به معنای میل و رغبت به چیزی یا کاری است. و ” سلم ” هم به معنای صلح می باشد.

این آیه گواه روشنی است که اصل در قرآن کریم و دین مبین اسلام ، بر ” صلح و زندگی مسالمت آمیز با مردم دیگر”  است”  نه جنگ با آنان ”  و اسلام ، حکومت های دیگر را به رسمیت شناخته؛ خواهان زندگی مسالمت آمیز با آنها می باشد به شرطی که آنها در پیشنهاد صلح و سازش، صادق باشند و به پیمانهای خود متعهد باشند.

اما اگر همین حکومتها در درخواست سازش، صادق نباشند و یا پس از امضای عهد با حکومت اسلامی، به تعهدات خود پایبند نبوده؛ در صدد توطئه بر ضد مسلمانان باشند، قرآن دستوری دیگر را صادر می فرماید : ” وَ إِمَّا تخَافَنَّ مِن قَوْمٍ خِیَانَهً فَانبِذْ إِلَیْهِمْ عَلىَ‏ سَوَاءٍ إِنَّ اللَّهَ لَا یحُبُّ الخْائنِین ( انفال –58) ؛ و هرگاه (با ظهور نشانه‏ هایى،) از خیانت گروهى بیم داشته باشى (که عهد خود را شکسته، حمله غافلگیرانه کنند)، بطور عادلانه به آنها اعلام کن که پیمانشان لغو شده است زیرا خداوند، خائنان را دوست نمى‏ دارد!

واژه ” نبذ ” ، به معنای القاء و انداختن است.

خداوند به پیامبر اکرم به عنوان حاکم اسلامی، هشدار می دهد که همواره تحرکات دشمنان را زیرنظر بگیرد ؛ اگر در پذیرش صلح، صادق بودند آن را بپذیرد اما هر گاه  نشانه های روشن خیانت و عهدشکنی را از آنان مشاهده کرد، پایبند به عهد و پیمان خود نباشد و آن را لغو کرده و الغای آن را به طرف مقابل اعلام کند.

روش و سیره رسول اکرم در امر حکومت داری و رابطه با دیگران، بر اساس همین آیات بود. ایشان بعد از تشکیل حکومت اسلامی در مدینه، با گروهها و طوایف مختلفی مانند یهودیان مدینه و قبایل خزاعه و بنی کنانه و بنی ضمره – پیمان ترک تعرض و صلح منعقد نمودند.

تاریخ به ما می گوید سیره رسول گرامی، براین بوده که تمامی این پیمانها و قراردادها را محترم شمرده، همواره وفای به عهد داشته و هیچگاه پیمان شکنی ننمودند.

اما این احترام تا زمانی بود که آن گروهها و طوایف نیز پیمان خود را زیر پا نگذاشته و عهدشکنی نمی کردند و به قرارداد خود با حکومت اسلامی احترام می گذاشتند.

پیامبر با قبیله بنی کنانه و بنی ضمره و خزاعه – که در زمان امضای قرارداد، کافر بودند – پیمان ترک تعرض بست و تا آخر عمر شریفشان بدان پایبند بود؛ چرا که آنان نیز همواره بدان پایبند بوده و محترم می شمردند.(طبرسی ، مجمع البیان ، ج 5 ، ص 10 ؛ زمخشری ، کشاف ، ج 2 ، ص 249 ؛ مکارم شیرازی و همکاران ، تفسیر نمونه ، ج 7 ، ص 290 . )

اما نمونه هایی نیز وجود دارد که پیامبر اکرم، پیمان خود با طرف مقابل را لغو نمودند. روشن ترین و مهمترین نمونه آن ، جریان  ” صلح حدیبیه “ است.

پیامبر اکرم بخاطر مصالح ومنافع مسلمانان ، در سال ششم هجری ، در منطقه حدیبیه با مشرکان مکه – که کفار حربی به شمار می آمدند- ، قرارداد صلح امضاء نمود که به ” صلح حدیبیه ” معروف گردید. پیامبر اسلام به مفاد این پیمان ، کاملا وفادار بود و آن را محترم می شمرد تا زمانی که مشرکان مکه هم بدان پایبند بودند.اما زمانی که مشرکان مکه ، پیمان شکنی کرده  و برخلاف مفاد یکی از بندهای صلح حدیبیه ، به قبیله بنی بکر در جریان جنگ با خزاعه – که در پیمان با مسلمانان بودند- کمک نمود و سلاحهای جنگی در اختیار آنان گذاردند ، پیامبر اکرم ، بلافاصله صلح حدیبیه را لغو کرده ، در سال هشتم هجری ، به مکه لشکرکشی نموده ، آنجا را فتح کرد.( طبری ، تاریخ طبری ، ج 2 ص 519 ؛ ابن اثیر ، الکامل فی التاریخ ، ج 1 ، ص 609 ).

همچنین وقتی یهودیان مدینه در برابر حکومت اسلامی به توطئه پرداخته و عملا پیمان شکنی کردند، ایشان نیز متقابلا قرارداد صلح را لغو کرده، برخورد سختی با آنان نمود.

همان پیامبری که ” رحمه للعالمین” است ، بعد از پیمان شکنی یهودیان بنی قریظه در جریان جنگ احزاب علیه مسلمانان ، آنان را محاصره نمود و تمامی جنگجویان آنان را به هلاکت رساند تا درس عبرتی برای سایرین گردد . ( ر.ک : ابن هشام ، السیره النبویه ، ج 3 ، ص 244 ؛ ذهبی ، تاریخ الاسلام ، ج 1 ، ص 363 ؛ یعقوبی ، تاریخ الیعقوبی ، ج 2 ص 52. )

حکایت مذاکرات جمهوری اسلامی ایران با کشورهای 5 +1 و در رأس آنها ، آمریکا را باید از همین منظر دید و باید اصول اسلامی و قرآنی را مبنای مذاکرات قرار داد و بر طبق آن عمل نمود.

مقام معظم رهبری به عنوان ولی فقیه و حاکم اسلامی، براساس منافع کشور و بخاطر لغو تحریمهای ظالمانه با این مذاکرات موافقت کردند و پس از کش وقوسهای فراوان، قرارداد برجام بین دو طرف منعقد گردید. در همان زمان مقام معظم رهبری فرمودند در سراسر دوره هشت ساله ( لغو تحریمها ) وضع هر گونه تحریم در هر سطح و به هر بهانه ای توسط هر یک از کشورهای طرف مذاکرات، نقض برجام محسوب شده و دولت ( جمهوری اسلامی ایران ) موظف است طبق بند سوم مصوبه مجلس ، اقدام های لازم را انجام دهد و فعالیت برجام را متوقف کند.

اما در مدت اخیر بارها شاهد بودیم که دولت و کنگره آمریکا، مصوباتی بر ضد ایران تصویب کردند و صراحتا می گویند بخاطر مسائل موشکی ایران، قصد اعمال تحریمهای جدید را دارند. این اقدامات، عملا نقض برجام و برخلاف آن می باشد.

حال سوال این است:

اگر بر طبق قانون اساسی، ملاک و معیار ما ” قرآن ” است، چرا به دستورات روشن قرآن در این زمینه عمل نمی کنیم؟

وقتی طرف مقابل بارها عهدشکنی می کند چرا دولت ایران بر طبق آیات قرآن و نیز دستور صریح مقام معظم رهبری اقدام به توقف برجام نمی کند و یا جواب دندان شکنی به طرف مقابل نمی دهد؟

بنابراین بر طبق صریح آیات قرآن اگر دشمن پیمان شکنی و بد عهدی کرد وظیفه دولتمردان است که مقابله به مثل کرده و پیمان را لغو نمایند.

نویسنده : حجت الاسلام حسین الوند-دانش پژوه کارشناسی ارشد تفسیر و علوم قرآن-حوزه علمیه قم