کمبود محیط‌بان بلوط‌های کهگیلویه و بویراحمد را تهدید می‌کند

به گزارش خبرلنده، جنگل‌های بلوط کهگیلویه و بویراحمد به‌عنوان بخشی ارزشمند از زیست‌بوم زاگرس، با چالش‌هایی همچون کمبود نیروی محیط‌بانی، خطر آتش‌سوزی و نگرانی درباره آسیب به درختان کهن‌سال روبه‌رو هستند.

چالش‌هایی که حفاظت از این سرمایه طبیعی را بیش از گذشته به نظارت مستمر و اقدامات پیشگیرانه وابسته کرده است. این وضعیت در کنار گزارش‌های مطرح‌شده درباره آسیب به تنه برخی بلوط‌های کهن‌سال، ضرورت بررسی حفاظتی منطقه و پیگیری راهکارهای مؤثر برای صیانت از جنگل‌های استان را برجسته و بررسی عوامل آسیب‌رسان، افزایش نظارت و پیگیری اقدامات حفاظتی را بیش از گذشته برجسته می‌کند.

نگرانی مردم از آسیب به بلوط‌های کهنسال

امیرمحمد صالحی یکی از شهروندان گچسارانی در گفت‌و‌گو با خبرنگار فارس در گچساران گفت: آسیب به درختان بلوط، به‌ویژه درختان کهن‌سالی که حاصل دهه‌ها رشد و سازگاری با شرایط طبیعی زاگرس هستند، از جمله دغدغه‌های دوستداران محیط‌زیست در کهگیلویه و بویراحمد است.وی ادامه داد: درختان کهن‌سال علاوه بر ارزش طبیعی و زیست‌محیطی، بخشی از سرمایه ژنتیکی جنگل‌های زاگرس محسوب می‌شوند و آسیب جدی به آن‌ها می‌تواند پیامدهایی فراتر از ازبین‌رفتن یک درخت داشته باشد.

صالحی ادامه داد: در این میان، گزارش‌هایی درباره آتش‌زدن تنه برخی بلوط‌های کهن‌سال در منطقه دنای شرقی دیده شده که هر انسانی را ناراحت می‌کند، امیدواریم مسئولان در راستای ترویج فرهنگ حفاظت از محیط زیست و جنگل‌ها چاره‌اندیشی کنند.

علی راد یکی از شهروندان نیز در گفت‌وگو با خبرنگار فارس، با ابراز نگرانی از آسیب به بلوط‌های کهن‌سال اظهار کرد: درختان بلوط زاگرس حاصل سال‌ها رشد و پایداری در شرایط سخت طبیعی هستند و آسیب‌دیدن آن‌ها خسارتی است که جبران آن به‌سادگی امکان‌پذیر نیست.

وی با تأکید بر ضرورت افزایش نظارت بر عرصه‌های طبیعی افزود: انتظار می‌رود حفاظت از این درختان با جدیت بیشتری دنبال شود و در صورت شناسایی عوامل تخریب، برخورد قانونی با متخلفان صورت گیرد.

راد بیان کرد: صیانت از طبیعت تنها به اقدامات دستگاه‌های مسئول محدود نمی‌شود و مردم، گردشگران و گروه‌های طبیعت‌گردی نیز باید در حفظ این سرمایه طبیعی مشارکت کنند.

۷۵ محیط‌بان برای محاعظت از ۳۲۷ هزار هکتار

عبدال دیانتی نسب مدیرکل حفاظت محیط‌زیست کهگیلویه و بویراحمد در گفت‌وگو با خبرنگار فارس، با تشریح وضعیت حفاظتی منطقه دنای شرقی اظهار کرد: این منطقه با وسعت ۲۸ هزار و ۲۰۲ هکتار، از طریق دو پاسگاه محیط‌بانی تحت حفاظت قرار دارد و در حال حاضر تنها ۶ محیط‌بان در آن فعالیت می‌کنند.

وی با اشاره به فاصله میان نیروی انسانی فعلی و نیاز اعلام‌شده برای حفاظت از منطقه افزود: بر اساس استانداردهای مورد اشاره، حفاظت از این وسعت به ۲۸ محیط‌بان نیاز دارد؛ بنابراین، منطقه با کمبود ۲۲ محیط‌بان مواجه است.

دیانتی نسب محدودیت‌ های اعتباری و استخدامی را از عوامل کمبود نیروی انسانی دانست و گفت: صعب‌العبور بودن منطقه و شرایط کوهستانی آن نیز موجب می‌شود محیط‌بانان نتوانند در همه نقاط به‌صورت هم‌زمان حضور داشته باشند و در برخی موارد، دسترسی به مناطق مختلف با دشواری همراه است.

مدیرکل حفاظت محیط‌زیست کهگیلویه و بویراحمد با اشاره به وضعیت نیروی انسانی در سطح استان بیان کرد: در مجموع، ۷۵ محیط‌بان وظیفه حفاظت از ۳۲۷ هزار هکتار از عرصه‌های طبیعی تحت مدیریت این مجموعه را بر عهده دارند.

وی افزود: این آمار نشان می‌دهد که تقویت نیروی انسانی و تأمین امکانات موردنیاز برای حفاظت از عرصه‌های طبیعی، یکی از موضوعات مهم در مدیریت مناطق تحت حفاظت استان است؛ به‌ویژه در مناطقی که گستردگی عرصه و دشواری دسترسی، امکان نظارت مستمر را محدود می‌کند.

انسداد مسیرها و ایجاد آتش‌بر برای کاهش خطر حریق

دیانتی نسب درباره اقدامات پیشگیرانه برای کاهش خطر آتش‌سوزی اظهار کرد: اداره کل حفاظت محیط‌زیست استان اقداماتی را برای پیشگیری از حریق و کنترل ورود به مناطق حفاظت‌شده در دستور کار قرار داده است.

وی افزود: از جمله این اقدامات، انسداد مسیرهای دسترسی به منطقه دنای شرقی از فروردین‌ماه هر سال، ایجاد آتش‌برهای جدید و تسطیح آتش‌برهای قدیمی است؛ اقداماتی که باهدف کاهش خطر گسترش آتش‌سوزی و تقویت حفاظت از پوشش گیاهی انجام می‌شود.

مدیرکل حفاظت محیط‌زیست کهگیلویه و بویراحمد همچنین با اشاره به محدودیت‌های اعمال‌شده برای ورود به مناطق حفاظت‌شده گفت: در شرایط خاص و باتوجه‌به محدودیت‌های اعلام‌شده، ورود گردشگران، عکاسان و مستندسازان به مناطق حفاظت‌شده استان ممنوع و در صورت ورود، خودروها و تجهیزات آن‌ها مورد بازرسی و اقدامات قانونی قرار می‌گیرد.

وی افزود: با وجود این اقدامات، پیشگیری مؤثر از آتش‌سوزی به حضور میدانی نیروهای حفاظتی، شناسایی نقاط پرخطر، اطلاع‌رسانی به‌موقع و همکاری مردم محلی نیز وابسته است؛ موضوعی که در مناطق کوهستانی و صعب‌العبور اهمیت بیشتری دارد.

نحوه برخورد با بلوط‌های آسیب‌دیده

مدیرکل حفاظت محیط‌زیست کهگیلویه و بویراحمد در تشریح رویکرد این مجموعه درباره درختان بلوط آسیب‌دیده اظهار کرد: در مدیریت این درختان، موضوع سلامت توده جنگلی موردتوجه قرار دارد و درختان کاملاً خشکیده یا درختانی که بخش زنده آن‌ها از بین رفته است، باهدف جلوگیری از گسترش آفات و بیماری‌ها قطع و از توده خارج می‌شوند.

تأکید بر برخورد قضایی با متخلفان

وی همچنین از برنامه درختکاری در مناطق آسیب‌دیده خبر داد و افزود: در مناسبت‌های مرتبط با درختکاری، مناطقی که بر اثر آتش‌سوزی دچار سوختگی و آسیب شده‌اند، برای اجرای برنامه‌های درختکاری انتخاب می‌شوند.

دیانتی نسب ادامه داد: بااین‌حال، احیای جنگل‌های آسیب‌دیده صرفاً به کاشت نهال محدود نمی‌شود، بررسی توان باززایی طبیعی، انتخاب گونه‌های متناسب با شرایط اکولوژیک منطقه، مراقبت از نهال‌ها و پایش مستمر وضعیت پوشش گیاهی نیز در موفقیت برنامه‌های احیا اهمیت دارد.

وی افزود: همچنین بلوط‌های کهن‌سالی که تنه آن‌ها دچار سوختگی شده است، تشخیص میزان آسیب و بررسی امکان ادامه حیات درخت پیش از هرگونه تصمیم‌گیری درباره قطع آن ضرورت دارد.

مدیرکل حفاظت محیط‌زیست کهگیلویه و بویراحمد با تأکید بر ضرورت برخورد قانونی با عوامل تخریب محیط‌زیست گفت: دستگاه قضایی استان در برخورد با متخلفان عرصه‌های طبیعی عزم جدی دارد و اداره کل حفاظت محیط‌زیست نیز با همکاری یگان حفاظت، پرونده‌های مربوط به تخلفات را تشکیل و برای مطالبه خسارت وارده به مراجع قضایی ارجاع می‌دهد.

وی افزود: پیگیری حقوقی تخلفات و مطالبه خسارت، در کنار اقدامات پیشگیرانه و نظارتی، از جمله محورهای موردتوجه برای حفاظت از عرصه‌های طبیعی استان است.با وجود این، درباره موارد مطرح‌شده از آسیب به تنه بلوط‌های کهن‌سال در دنای شرقی، انتشار اطلاعات دقیق درباره تعداد درختان آسیب‌دیده، زمان و علت وقوع حوادث و نتایج بررسی‌های انجام‌شده می‌تواند به شفاف‌شدن موضوع و ارزیابی اقدامات حفاظتی کمک کند.مشخص‌شدن نتایج بررسی‌ها همچنین می‌تواند زمینه را برای شناسایی عوامل تخریب و اتخاذ تدابیر متناسب با شرایط منطقه فراهم کند.

ساماندهی تورهای گردشگری در مناطق حفاظت‌شده

دیانتی نسب با اشاره به ساماندهی تورهای گردشگری و هماهنگی با دستگاه‌های مسئول اظهار کرد: هماهنگی‌های لازم در این زمینه انجام شده است و بر اساس ضوابط اعلام‌شده، صدور مجوز و نظارت بر فعالیت تورهای گردشگری بر عهده اداره کل میراث‌فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری است.

وی با تأکید بر ضرورت رعایت مقررات افزود: فعالیت تورهای گردشگری بدون دریافت مجوزهای لازم از مرجع قانونی مربوط، غیرمجاز است و رعایت ضوابط ورود به مناطق طبیعی باید از سوی برگزارکنندگان تورها و گردشگران موردتوجه قرار گیرد.

دیانتی نسب ادامه داد: رعایت این ضوابط، به‌ویژه در فصل‌های پرخطر از نظر وقوع آتش‌سوزی، می‌تواند در کاهش فشار بر عرصه‌های طبیعی و جلوگیری از بروز برخی تخلفات مؤثر باشد.وی گفت: در کنار نظارت دستگاه‌های مسئول، آگاهی گردشگران از محدودیت‌های ورود به مناطق حفاظت‌شده و پیامدهای رفتارهای پرخطر نیز اهمیت دارد.

کارشناسان بر ضرورت حفاظت علمی از جنگل‌های بلوط تأکید دارند

هادی سینایی کارشناس محیط‌زیست کهگیلویه و بویراحمد گفت: حفاظت از جنگل‌های بلوط، به‌ویژه در مناطقی که با محدودیت نیروی انسانی و دشواری دسترسی روبه‌رو هستند، نیازمند برنامه‌ریزی علمی، شناسایی عوامل تهدیدکننده و پایش مستمر وضعیت پوشش گیاهی است.

وی افزود: پایش مستمر عرصه‌های جنگلی، شناسایی نقاط پرخطر، تقویت امکانات اطفای حریق و افزایش آگاهی عمومی از جمله محورهایی است که در برنامه‌ریزی برای حفاظت از جنگل‌ها اهمیت دارد.

سینایی ادامه داد: همچنین، تصمیم‌گیری درباره درختان آسیب‌دیده باید بر پایه ارزیابی وضعیت زیستی آن‌ها صورت گیرد و نمی‌توان همه درختان سوخته یا آسیب‌دیده را بدون بررسی تخصصی در یک گروه قرارداد.

داود حبیبی کارشناس محیط‌زیست در گچساران گفت: در برنامه‌های احیای جنگل توجه به ظرفیت باززایی طبیعی، شرایط اقلیمی و خاک منطقه، انتخاب گونه‌های مناسب و مراقبت از نهال‌ها اهمیت دارد؛ چراکه کاشت نهال بدون مراقبت و جلوگیری از تخریب مجدد، لزوماً به احیای پایدار پوشش جنگلی منجر نمی‌شود.

وی افزود: کمبود نیروی محیط‌بانی، دشواری دسترسی به بخش‌هایی از مناطق حفاظت‌شده و نگرانی‌ها درباره آسیب به بلوط‌های کهن‌سال، مجموعه‌ای از چالش‌ها را پیش روی حفاظت از زیست‌بوم‌های کهگیلویه و بویراحمد قرار داده است.

حبیبی ادامه داد: چالش‌هایی که مقابله با آن‌ها به اقدامات پیشگیرانه، نظارت مستمر، پیگیری تخلفات و همکاری دستگاه‌های مسئول نیاز دارد.

به گزارش فارس در شرایطی که به گفته مدیرکل حفاظت محیط‌زیست استان، ۷۵ محیط‌بان مسئول حفاظت از ۳۲۷ هزار هکتار از عرصه‌های طبیعی تحت مدیریت این مجموعه هستند، تقویت توان حفاظتی و بررسی راهکارهای جبران کمبود نیروی انسانی می‌تواند به افزایش پوشش نظارتی کمک کند.

حفاظت از بلوط‌های کهن‌سال زاگرس نیز مستلزم توجه هم‌زمان به پیشگیری از آتش‌سوزی، شناسایی عوامل آسیب‌رسان، مدیریت علمی درختان آسیب‌دیده و مشارکت مردم در صیانت از طبیعت است؛ موضوعی که باتوجه‌به گستردگی عرصه‌های طبیعی و حساسیت زیست‌محیطی کهگیلویه و بویراحمد، اهمیت ویژه‌ای دارد.

منبع: خبرگزاری فارس
انتهای خبر/