حکایت موشی که مهار شتر می کشید !

به گزارش خبر لنده به نقل از پایگاه خبری تحلیلی صبح زاگرس، هر چند در سالهای اخیر به دلیل کاهش بارندگی و خشکسالی زنگ خطر بی آبی در کهگیلویه و بویراحمد به صدا در آمده است، اما این استان با داشتن بیش از 10 رودخانه پرآب و چهار هزار دهنه چشمه سالانه میلیاردها متر مکعب آب هرز روی دارد که بی توجهی به این امر در سالهای آتی این استان را بیش از بیش با بحران آب شدید مواجه خواهد کرد.

سرزمین رودخانه های پرآب محروم از حقآبه

کهگیلویه و بویراحمد به واسطه وجود كوه ‏هاى مرتفع و بادهاى باران‏ زا، از ميزان بارندگى فراوانى در هر دو قسمت سردسير و گرمسير برخوردار است و اين بارش ‏ها سبب ايجاد رودهاى متعددى در استان شده كه در مسير خود سيلاب ‏ها و گاهى نيز آبشارهاى زيادى ايجاد مى‏ نمايند و می توان رودخانه خرسان، رودخانه مارون ، رودخانه زهره و رودخانه نازمکان را از مهمترین رودخانه های پرآب کهگیلویه و بویراحمد برشمرد.

باوجود احداث چند سد بتنی بر روی این رودخانه ها اما این استان از آب پشت سدها محروم بوده و حجم زیادی از این آب به استانهای زیر دست سرازیر و در بخش کشاورزی ، صنعتی و... مصرف می شود تا جایی که این موضوع بارها در نشست ها و محافل گوناگون داد استاندار و نمایندگان مردم استان کهگیلویه و بویراحمد در مجلس شورای اسلامی را در آورده و از وزارت نیرو خواستار اختصاص حقآبه به این استان شده اند.

کم بارشی، خشکسالی گسترده و برداشت بی رویه آب سه معضل اساسی درکهگیلویه و بویراحمد

مديرعامل شرکت آب منطقه اي کهگيلويه و بويراحمد کمبود بارش هاي ساليانه در سالهاي اخير و برداشت‌هاي بي رويه آب را از معضلات کنونی در مناطق مختلف این استان خواند و گفت: در اين استان در زمينه شبکه‌هاي فرعي آبرسانی سرمايه گذاري نشده است.

علی لطفی با بیان اینکه تعداد چاه هاي آبي در کهگیلویه و بویراحمد دو هزار و 400 حلقه بوده که از این تعداد دوهزار مورد مربوط به بخش کشاورزي است و در مجموع 207 ميليون متر مکعب آب از آنها برداشت مي‌شود.

برداشت بی رویه آب از چاه ها و خشک شدن چشمه ها

وي با اشاره به اینکه 170 حلقه چاه براي بخش صنعت با برداشت ساليانه 16 ميليون متر مکعب و 207 حلقه چاه تامين آب آشامیدنی با برداشت 55 ميليون متر مکعب در سال وجود دارد، افزود: در مجموع سالانه از چاه هاي اين استان 283 ميليون متر مکعب آب برداشت مي‌شود که این امر خشک شدن چشمه ها و منابع آبی را به همراه خواهد داشت.

لطفی به تعداد 380 حلقه چاه غير مجاز در کهگیلویه و بویراحمد نیز اشاره کرد و گفت: اين چاه ها در مجموع 28 ميليون متر مکعب اضافه برداشت دارند.

90 درصد آب آشامیدنی شهرهای استان از منابع زیرزمینی تامین می شود

به گفته مدیرعامل آب و فاضلاب شهری کهگیلویه وبویراحمد با بیان اینکه هم اینک 10 استان کشور شامل ایلام ، کهگیلویه وبویراحمد، سیستان و بلوچستان، خراسان جنوبی ، خوزستان، زنجان، قزوین، کرمان، کرمانشاه و یزد با تنش شدید آبی روبرو هستند و 90 درصد آب آشامیدنی شهرهای استان از منابع زیرزمینی تامین می شود که با فرورفتن این آب ها، تامین آب دشوار شده است.

 فروکش کردن آب چاه ها در کهگیلویه و بویراحمد

سید علی لدنی نژاد با بیان اینکه ذخایرآب چاه های کهگیلویه و بویراحمد به شدت کاهش یافته است افزود: چاه های تامین کننده آب شهر دهدشت، مرکز شهرستان کهگیلویه 9 متر و در منطقه امام زاده جعفر گچساران 20 متر پایین تر رفته است.

 در حالی که میانگین بارش در کهگیلویه و بویراحمد 600 میلیمتر است و این استان در سال 93 نیز رتبه دوم استان های پربارش را به خود اختصاص داده بود اما چند سالی است که تنش آبی را تجربه می کند.

چهار رودخانه مهم به نام های بشار، مارون، زهره و خیرآباد از منابع مهم تامین آب استان کهگیلویه و بویراحمد به شمار می روند که در حوزه آبریز خلیج فارس قرار گرفته اند.

خارج شدن سالانه 8.5 میلیارد متر مکعب روان آب بدون استفاده از کهگیلویه و بویراحمد

گفته می شود سالانه 8.5 میلیارد مترمکعب روان آب بدون استفاده از این کهگیلویه و بویراحمد خارج می شود که این میزان معادل 10درصد از آب های کشور است.

دو سد کوثر در سال 81 و شاه قاسم در سال 76 برای مهار آب های سطحی و تأمین آب آشامیدنی مورد نیاز شهرها و اراضی کشاورزی کهگیلویه و بویراحمد به بهره برداری رسید اما سد شاه قاسم در شهرستان بویراحمد سد کوچکی به حساب می آید و سد کوثر نیز بخش ناچیزی از زمین های شهرستان گچساران را آبیاری می کند.

کشاورزی کهگیلویه و بویراحمد محتاج آب /۱۷۰هزار هکتار اراضی استان با کمبود آب مواجه اند

به گفته رییس سازمان جهاد کشاورزی کهگیلویه وبویراحمد بیش از ۱۷۰هزار هکتار از اراضی کشاورزی این استان با کمبود منابع آبی مواجه هستند واز مجموع ۳۰۰ هزار هکتار اراضی قابل توسعه کشاورزی این استان تنها ۹۰ تا ۱۰۰ هزار هکتار از آن تامین آب شده است.

جعفر گوهرگانی با اشاره به اینکه سالانه بیش از ۱۱.۵میلیارد مترمکعب آب های سطحی در این استان تولید می شود، افزود:در صورت تخصیص میزان آب مورد نیاز برای توسعه اراضی کشاورزی در استان، شاهد افزایش راندمان تولید، ارتقا کیفیت و بهبود فضای کسب و کار دربخش کشاورزی خواهیم بود.

تخصیص آب بیشتر از سدهای کهگیلویه وبویراحمد نیاز اساسی برای رونق کشاورزی

وی با تاکید بر اینکه لازم است این استان تخصیص بیشتری از آب سدهای داخل استان در راستای تامین آب مورد نیاز اراضی کشاورزی داشته باشد، تصریح کرد: این اراضی سالانه افزون بر یک میلیارد و ۲۰۰ میلیون متر مکعب آب نیار دارند که می توان این نیاز را از سه حوزه آبریزو پرآب استان شامل زهره، مارون و بشار تامین کرد.

کاهش شدید میزان بارشها در استان
رئیس سازمان جهاد کشاورزی کهگیلویه و بویراحمدابراز داشت: کاهش میزان بارندگی در استان نسبت به میانگین ۲۰ ساله ۱۴۴میلیمتر است و براساس گزارش هواشناسی این استان کمترین میزان بارندگی نسبت به میانگین بلندمدت ۲۰ساله با منفی ۴۰درصد را در بین استان های کشور داشته است.

خشکسالی و بحران بی آبی  بخش کشاورزی  کهگیلویه وبویراحمد را با خطر مواجه کرده است

گوهرگانی با اشاره به اینکه در مناطق گرمسیری این استان که حدود ۷۰درصد تولید محصولات کشاورزی را دارند، بیش از ۹۰ روز بارندگی موثری رخ نداد ، گفت: این امر علاوه بر کاهش منابع آب، دیم زارهای استان را دچار خسارات جبران ناپذیر کرده است.

شالیکاری جای خود را به ماشکاری دهد

 وی کشت محصولاتی مانند هنداوانه و برنج که از آب بیشتری نیاز دارند در در این استان ممنوع اعلام کرد و افزود: کشاورزان برای جلوگیری از هدرفت و مقابله با بحران آب باید محصولاتی مانند ماش و کنجد که نیاز کمتری به آب دارند را کشت کنند.

 خطر کم آبی نه تنها بخش کشاورزی بلکه سایر حوزه ها مانند عشایر و دام های این کهگیلویه و بویراحمد را نیز با چالش مواجه کرده است .

ضعف زیرساخت ها عامل تنش آبی در کهگیلویه و بویراحمد

به گفته استاندار کهگیلویه و بویراحمدکارهای زیربنایی مانند سدسازی و مهار آب ها در سال ها و دهه های گذشته صورت نگرفته و زیرساخت های بخش آب در این استان ضعیف است و به همین دلیل، این استان پر باران دچار تنش آبی شدید شده است.

سید موسی خادمی در جمع مدیران و کارکنان صنعت آب و برق استان افزود:علاوه بر زیرساخت های ضعیف، دوعامل فرسودگی شبکه های آبرسانی و پراکندگی روستاها و شهرها و کوهستانی بودن استان نیز خدمات رسانی را دچار مشکل کرده است.

 مهمترین چالش بخش آب استان این است که در دهه های گذشته، آب آن از منابع فصلی و موقتی و پرخطر تامین شده است در حالی که کارهای زیرساختی مانند سدهای مناسب برای کشاورزی در این استان اجرا نشده است نباید نسبت به تخصیص آب از رودخانه ها تنگ نظری داشت.

 مردم کهگیلویه و بویراحمد از آب سدها استان محرومند

وی با اشاره به اینکه این استان سه رودخانه مهم مارون، زهره و بشار دارد که باید در نبود سدها به کشاورزان تخصیص مناسب از آب آنها داده شود، اظهار کرد: سدهایی که برروی رودخانه های مهم استان مانند مارون و زهره احداث شده برای مصرف در دیگر استان هاست و مردم این استان از آن ها بهره ای نمی برند.

استاندار کهگیلویه و بویراحمد خواستار گرفتن سهم آبی این استان از رودخانه‌های مارون، بشار و زهره شد و افزود: این مشکل در سال ها و دهه های پیش بوجود آمده و راه حل کارشناسی و قانونی برای تخصیص آب باید در دستور کار قرار گیرد.

استاندار در ادامه خواستار گرفتن سهم آبی استان از رودخانه‌های مارون، زهره و بشار شد و تصریح کرد: چرا باید در پایین دست و در استان خوزستان از منابع آبی رودخانه مارون برای کشاورزی استفاده شود اما در بالا دست و در کهگیلویه و بویراحمد باغ یک کشاورز به دلیل نبود آب خشک شود.

 خادمی با بیان اینکه استان کهگیلویه و بویراحمد به نسبت وسعت از منابع آبی بالایی برخوردار است، بیان کرد: فراهم نبودن زیرساخت‌ها، فرسوده بودن شبکه‌های انتقال آب و پراکندگی جمعیت در این استان سبب شده که کمبود آب در کهگیلویه و بویراحمد احساس شود و این زنگ خطر هم به صدا درآمده است.

وی به کاهش بودجه استانی، کهگیلویه و بویراحمد اشاره کرد و گفت: در سال‌جاری بودجه استانی و جاری استان کاهش یافته است که مدیران شرکت‌های آب و برق استان با توجه به وضعیت اعتباری و کمبود آب در استان برنامه‌ریزی درستی برای پشت سر گذاشتن تابستان امسال انجام دهند.

در جمع مدیران شرکت‌های توزیع آب و برق کهگیلویه و بویراحمد کار این شرکت‌ها را لحظه‌ای و فوری خواند و با توجه به هفته صرفه‌جویی در مصرف آب گفت: آموزش استفاده درست و اصولی از منابع آب از طریق دستگاه‌های مختلف، رسانه، صدا و سیمای استان به مردم آموزش داده شود.

به گفته استاندار کهگیلویه و بویراحمد اگر آب مورد نیاز مناطق گرمسیری استان از سد کوثر تأمین می‌شد به مراتب مشکلات کمتری نسبت به حال حاضر داشتیم، اما با یک منابع ریسک‌پذیر اقدام به تأمین آب کردیم.

مقام ارشد اجرایی کهگیلویه و بویراحمد با بیان اینکه در حوزه مصرف آب عرضه و تقاضا وجود دارد افزود: همیشه طرف تقاضا دیده شده و از مردم خواستیم که در مصرف آب صرفه‌جویی کنند، این در حالی است که ایجاد خطوط انتقال مناسب، شبکه آب سالم و فراهم بودن وضعیت آب به لحاظ کمی و کیفی نیز باید فراهم شود.

مدیریت منابع آب راهکاری اساسی برای برون رفت از بحران آب 
 

استان کهگیلویه و بویراحمد با تمام ظرفیت های بالقوه خود چندسالی است که با خطر کم آبی و تنش آبی مواجه شده است و باوجود هشدارهای مسئولان بخش های مختلف برای  مدیریت صحیح منابع آب و استفاده بهینه از آن تاکنون اقدامات موثری انجام نشده است.

می توان فرسوده بوده شبکه های انتقال آب در کنار افزایش سرانه مصرف آب در مقایسه با سرانه کشوری را از دیگر عوامل به وجود امدن تنش و بحران آبی در این استان برشمرد که ضروری است در سالی که با نام همدلی و همزبانی نامگذاری شده است در راستای صرفه جویی در مصرف آب گام برداشت.

انتهای پیام/200